غلام رضا رشید یاسمی
1275 (کرمانشاه) – 1330 (تهران)
نویسنده، مورخ، مترجم، شاعر
غلامرضا رشید یاسمی گوران معروف به رشید یاسمی، در ۲۹ آبان ۱۲۷۵ خورشیدی در شهر گهواره در شهرستان دالاهو در استان کرمانشاه از خانواده ای ادیب پرور زاده شد. پدر او «محمدولیخان گوران» ملقب به خانخانان شاعر، نقاش و خوشنویس بود و در شعر «نصرت» تخلص میکرد، مادر او «نورتاج خانم دولتداد» دختر محمدباقر میرزا خسروی ،صاحب دیوان اشعار و مؤلف رمان تاریخی شمس و طغرا، بود.
یاسمی دورههاي كودكي و نوجوانياش را در منطقه زادگاهش گذراند. سپس، در حدود دهة 1290 براي ادامة تحصيل در مدرسه سَنلويي رهسپار پايتخت شد و دوره متوسطه را در این دبیرستان گذراند. از همان هنگام به تشویق نظام وفا که معلم ادبیات او بود به سرودن شعر به زبان فارسی پرداخت.
پس از آن، مدّتي به تدريس و كار اداري، و همزمان، علاوه بر سرودن شعر، به تأليف و ترجمة مقاله و كتاب در زمينههاي مورد علاقة خويش، ادب و تاريخ و فلسفه، پرداخت. علاوه بر زبان فرانسوي، زبان انگليسي را هم آموخت. البتّه، با زبانهاي عربي و پهلوي هم آشنايي داشت. فضل و كهنپژوهي او در حدّي بود كه با تأسيس دانشگاه تهران در اوايل دهة 1310 به استادي رشتة تاريخ در اين دانشگاه رسيد.
پس از پایان تحصیلات مدتی به کار در وزارت معارف، مالیه و دربار پرداخت. حدود نيمة دهة 1290 تكاپوهاي ادبي و شعري او با تشكيل انجمني ادبي از جوانان تجدّدخواه به نام «جرگة دانشوری» آغاز شد که بعدها به همت ملکالشعرا بهار به «انجمن دانشکده» تبدیل شد. رشید ضمن همکاری با مجله دانشکده، با نویسندگان و شعرای آن دوره همچون محمد تقی بهار، سعید نفیسی، عباس اقبال، ابراهیم الفت و دیگران همکاری میکرد. وی از سال ۱۳۰۰ به انتشار مقاله در روزنامه شفق سرخ به سردبیری علی دشتی پرداخت و طی یک سلسله مقالات انتقادی به آثار نویسندگان و شعرای معاصر نکته گیری کرد و همین مقالات انتقادی بود که مورد توجه اهل ادب قرارگرفت و مایه شهرت ادبی او گردید. در این میان به یادگیری زبانهای عربی و انگلیسی، پهلوی و تکمیل زبان فرانسوی که پیش تر در مدرسه سن لویی آموخته بود پرداخت. رشید یاسمی علاوه بر تدریس، تحقیق ، تألیف کتب مختلف و نویسندگی، طبعشاعری روانی داشت و در حدود دو هزار بیت سرود که این اشعار در (منتخبات اشعاررشید) در سال 1312 و (دیوان شعر رشید یا سمی) در 1336 به چاپ رسید.
رشید یاسمی در سال 1313 همزمان با تأسیس دانشگاه تهران به سمت استادی کرسی تاریخ اسلام در دانشکده ادبیات برگزیده شد و بعد ها به عضویت فرهنگستان ایران درآمد. استاد رشید یاسمی در سال 1327 در حین سخنرانی در تالار دانشکده ادبیات دانشگاه تهران درباره تأثیر حافظ در افکار گوته دچار سکته قلبی شد، با این حال به فعالیتهای علمی خود ادامه داد تا سرانجام در 18 اردیبهشت 1330 چشم از جهان فروبست و در گورستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد.بر سنگ گورش شعري كه به احتمال زياد، در اواخر عمر سروده و بر سنگ گورش نقش بسته است:
«نسيمآسا از اين صحرا گذشتيم سبك رفتار و بيپروا گذشتيم»